ویندوز 11 زمانی که قابلیت Smart App Control فعال باشد، بهصورت بیسروصدا از سیستم در برابر بدافزارها محافظت میکند؛ در حالی که به شما اجازه میدهد بدون ایجاد اختلال در روند کاری، برنامههای موردنیاز خود را اجرا و استفاده کنید.
«امنیت، زیربنای هر لایه از پشته فناوری است و اولویت شماره یک ما محسوب میشود.» این جملهای است که ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در سال ۲۰۲۴ بیان کرد. او افزود: «ما روی این کار بسیار مهم تمرکز بیشتری خواهیم کرد و امنیت را بالاتر از همهچیز، پیش از سایر قابلیتها و سرمایهگذاریها قرار میدهیم.»
ویندوز 11 به یک قابلیت امنیتی پیشرفته به نام Smart App Control مجهز است. اگرچه این قابلیت در سال ۲۰۲۲ به سیستمعامل اضافه شد، اما بر اساس همین دیدگاه امنیتمحور طراحی شده است؛ زیرا هدف آن جلوگیری از اجرای برنامههای غیرقابل اعتماد یا برنامههایی است که ممکن است برای دستگاه شما خطرناک باشند.
شایان ذکر است که تا سال گذشته، فعالسازی این قابلیت تنها در یک نصب پاک (Clean Install) از نسخهای از ویندوز که شامل Smart App Control بود امکانپذیر بود. اما مایکروسافت از آن زمان این الزام نصب پاک را برای این قابلیت امنیتی پیشرفته ویندوز 11 حذف کرده است.
طبق اعلام مایکروسافت:
«ما در حال بهروزرسانی Smart App Control (SAC) هستیم تا اکنون بتوانید این قابلیت را بدون نیاز به نصب پاک، روشن یا خاموش کنید. برای تغییر تنظیمات، به مسیر زیر بروید:
Windows Security > App & Browser Control > Smart App Control settings
وقتی این قابلیت فعال باشد، به مسدود کردن برنامههای غیرقابل اعتماد یا بالقوه خطرناک کمک میکند.»
Smart App Control چگونه کار میکند؟
همانطور که در بالا اشاره شد، Smart App Control برای جلوگیری از اجرای برنامههای مخرب یا غیرقابل اعتماد روی دستگاه شما طراحی شده است. این قابلیت از هوش مصنوعی، امضای دیجیتال کدها و سرویس هوشمندی ابری مایکروسافت استفاده میکند تا بهصورت لحظهای تصمیم بگیرد که آیا یک برنامه اجازه اجرا داشته باشد یا خیر.
با فعال بودن Smart App Control روی رایانه مجهز به ویندوز 11، میتوانید نرمافزارهای جدید را با اطمینان بیشتری نصب کنید. این قابلیت بهطور خودکار برنامههای مخرب را مسدود کرده و از حملات افراد مخرب جلوگیری میکند؛ آن هم با کمترین میزان دخالت کاربر. در نتیجه، از روند کاری شما در برابر اختلالهای ناشی از بدافزارها محافظت میشود.
البته باید توجه داشت که Smart App Control هنگام اجرای برنامههای جدید، یک بررسی سریع امنیتی انجام میدهد تا میزان ایمنی آنها را ارزیابی کند. این قابلیت جزئیات مهمی مانند داشتن یا نداشتن امضای دیجیتال، میزان محبوبیت برنامه میان کاربران، و شناختهشدن آن بهعنوان یک پلتفرم امن در شبکه اطلاعات تهدیدات مایکروسافت را بررسی میکند. همچنین بررسی میکند که آیا آن برنامه در گذشته به دلیل رفتارهای مشکوک علامتگذاری شده است یا خیر.
اگر برنامهای که قصد نصب آن را دارید نتواند یکی از معیارهای امنیتی ذکرشده را برآورده کند، Smart App Control بهصورت خودکار اجرای آن را مسدود میکند؛ زیرا چنین برنامهای میتواند تهدیدی جدی برای امنیت دستگاه و روند کاری شما باشد.
Smart App Control در سه حالت کار میکند
Smart App Control دارای سه حالت عملکرد است: روشن (On)، خاموش (Off) و ارزیابی (Evaluation).
برای توضیح، زمانی که حالت On را انتخاب میکنید، این قابلیت در حالت اعمال محدودیتهای امنیتی فعال است و برنامههای مشکوک را مسدود میکند. از سوی دیگر، انتخاب حالت Evaluation به این معناست که Smart App Control در حالت ارزیابی قرار دارد.
در حالت ارزیابی، Smart App Control بهصورت بیصدا الگوهای استفاده شما و نیازهای سیستم را بررسی میکند تا پیش از فعالسازی کامل، مطمئن شود باعث اختلال در گردش کاری شما نمیشود. اگر نرمافزار مخربی شناسایی شود، ممکن است قابلیت همچنان غیرفعال باقی بماند تا از ایجاد اختلالهای ناخواسته جلوگیری شود.
در نهایت، زمانی که حالت Off انتخاب شده باشد، یعنی این قابلیت امنیتی روی دستگاه شما فعال نیست و سیستم در برابر تهدیدهایی مانند باجافزارها و حملات مخرب آسیبپذیرتر خواهد بود.
چگونه Smart App Control را در ویندوز 11 فعال کنیم؟
- برنامه Windows Security را باز کنید.
- گزینه App & Browser Control را انتخاب کنید.
- به بخش Smart App Control بروید، صفحه را به پایین اسکرول کنید و وضعیت فعلی را روی On قرار دهید.
Smart App Control باعث بهبود عملکرد ویندوز 11 میشود.
شاید جالبتر این باشد که Smart App Control با هدف کمک به بهبود عملکرد ویندوز 11 طراحی شده است. مایکروسافت این موضوع را به ماهیت پیشگیرانه این قابلیت نسبت میدهد؛ قابلیتی که باعث میشود در مقایسه با راهکارهای سنتی ضدبدافزار، کارآمدتر و مؤثرتر عمل کند، زیرا راهکارهای سنتی معمولاً پس از وقوع تهدید واکنش نشان میدهند، در حالی که Smart App Control پیش از اجرای برنامههای خطرناک از آنها جلوگیری میکند.
مایکروسافت درباره یکی از مزایای این قابلیت میگوید:
«یکی از مزیتهای Smart App Control، تأثیر کمتر آن بر عملکرد رایانه شما است؛ زیرا به مسدود کردن برنامههای مخرب پیش از اجرا شدن آنها کمک میکند. این موضوع باعث کاهش فشار روی سیستم میشود و به شما اجازه میدهد بدون نگرانی از کاهش سرعت، به کار یا بازی خود ادامه دهید.»
اگرچه افزایش عملکرد ممکن است در رایانههای قدرتمند و ردهبالا چندان محسوس نباشد، اما بهبود عملکرد ناشی از Smart App Control در سیستمهای مجهز به منابع سختافزاری محدودتر ویندوز 11 میتواند تفاوت قابلتوجهی ایجاد کند؛ در حالی که همزمان از اجرای برنامههای مخرب نیز جلوگیری میکند.
سوالات متداول
Smart App Control در ویندوز 11 چه کاری انجام میدهد؟
این قابلیت برنامههای غیرقابل اعتماد یا بالقوه خطرناک را قبل از اجرا بررسی کرده و در صورت تشخیص خطر، از اجرای آنها جلوگیری میکند.
آیا Smart App Control جایگزین آنتیویروس است؟
خیر. این قابلیت یک لایه امنیتی تکمیلی در ویندوز 11 است و جایگزین کامل آنتیویروس یا Windows Defender محسوب نمیشود.
آیا فعال بودن Smart App Control باعث کند شدن کامپیوتر میشود؟
خیر. مایکروسافت این قابلیت را طوری طراحی کرده است که تأثیر کمی روی عملکرد سیستم داشته باشد. حتی با جلوگیری از اجرای برنامههای مخرب، میتواند از مصرف بیهوده منابع سیستم جلوگیری کند.
چرا بعضی برنامهها توسط Smart App Control مسدود میشوند؟
ممکن است برنامه فاقد امضای دیجیتال معتبر باشد، سابقه امنیتی نامشخصی داشته باشد یا در پایگاه اطلاعات تهدیدات مایکروسافت بهعنوان برنامه مشکوک شناخته شده باشد.
چگونه Smart App Control را فعال کنیم؟
برای فعالسازی آن در ویندوز 11 به مسیر زیر بروید:
Windows Security → App & Browser Control → Smart App Control settings
سپس وضعیت آن را روی On قرار دهید.
حالت Evaluation در Smart App Control چیست؟
حالت Evaluation یا ارزیابی، عملکرد و نیازهای سیستم را بررسی میکند تا مشخص شود فعالسازی کامل این قابلیت باعث اختلال در روند کاری کاربر نمیشود. پس از ارزیابی، ویندوز تصمیم میگیرد که آیا آن را فعال نگه دارد یا خیر.
آیا میتوان Smart App Control را خاموش کرد؟
بله، این قابلیت از تنظیمات امنیت ویندوز قابل خاموش کردن است؛ اما با غیرفعال شدن آن، یک لایه محافظتی مهم در برابر برنامههای مخرب از بین میرود.
Smart App Control یکی از قابلیتهای امنیتی پیشرفته در ویندوز 11 است که با هدف جلوگیری از اجرای برنامههای مخرب، ناشناخته یا غیرقابل اعتماد طراحی شده است. این ویژگی با استفاده از ترکیبی از هوش مصنوعی، امضای دیجیتال برنامهها و سرویسهای هوشمند ابری مایکروسافت، قبل از اجرای یک نرمافزار آن را بررسی میکند و در صورت مشاهده نشانههای خطر، مانع اجرا شدن آن میشود. برخلاف برخی راهکارهای امنیتی سنتی که پس از آلوده شدن سیستم واکنش نشان میدهند، Smart App Control رویکردی پیشگیرانه دارد و تلاش میکند تهدیدها را پیش از ایجاد آسیب متوقف کند.
یکی از مهمترین مزایای Smart App Control این است که بدون ایجاد مزاحمت برای کاربر، امنیت سیستم را افزایش میدهد. این قابلیت با بررسی اعتبار برنامهها، میزان اعتماد کاربران به آنها و اطلاعات تهدیدات مایکروسافت، بین نرمافزارهای امن و برنامههای مشکوک تفاوت قائل میشود. به همین دلیل کاربران میتوانند برنامههای روزمره خود را اجرا کنند، به کار یا بازی بپردازند و در عین حال از لایه محافظتی اضافی در برابر بدافزارها، باجافزارها و برنامههای خطرناک بهرهمند شوند.